Orta Doğu’daki gerilim ve ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukası, küresel piyasalarda düşüşe neden oldu. Petrol fiyatları yükselirken, yatırımcılar riskli varlıklardan kaçınıyor.
Orta Doğu’daki artan tansiyon ve karşılıklı saldırılar, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçiş yapan gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Bu açıklama, bölgedeki mevcut gerilimi daha da tırmandırdı.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda iki tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını, bir mürettebatın hayatını kaybettiğini ve sekiz personelin yaralandığını bildirdi. Bu çelişkili açıklamalar ve saldırılar, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oldu.
Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı. Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırdı.
ABD ve İran arasındaki gerilim, petrol fiyatlarını yükseltti. Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri, piyasalarda risk algısını yükseltti.
Yapay zeka hisselerindeki yükselişin aşırıya kaçtığına dair endişeler ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de açıklanacak enflasyon verisi, piyasaların odağında bulunuyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini söyledi. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu da piyasaların takibinde olacak.
Bilanço döneminin başlamasıyla birlikte piyasalardaki oynaklığın yüksek kalması ve açıklanacak şirket sonuçlarına bağlı olarak hisse bazlı ayrışmaların öne çıkması bekleniyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük bankaların bilançoları yatırımcıların gündeminde.
ABD federal hükümeti, haziranda 120 milyar dolarla beklentilerden az bütçe açığı kaydetti. İran’a yönelik saldırıların şiddetlenmesiyle Brent petrolün varil fiyatı 85 doların üzerine çıkarak 84,2 dolara yükseldi. Bu durum, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.
Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara ilişkin endişeleri artırdığını, bunun enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını ve küresel faiz oranları üzerindeki belirsizliği artırdığını belirtiyor.
Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,63’te bulunuyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 101,2 seviyesine indi. Altının onsu ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.
New York borsası, ABD-İran gerilimi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla negatif seyretti. Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratları güne karışık seyirle başladı.
Avrupa borsaları, artan jeopolitik gerilimlere karşın alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki yükselişler kayıpları telafi etmeye çalıştı. Ancak teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa’da tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkıyor.
Asya piyasalarında satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde yüzde 27 artarken, Güney Kore Merkez Bankası’nın enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizini artırması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında kaldı. Bu gelişmelerle Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında 47,0320’den işlem görüyor. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtti.
