Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporuna göre Türkiye’de çatı tipi güneş enerjisi 120 GW potansiyel sunuyor. Bu, enerji güvenliğini artıracak ve maliyetleri düşürecek.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Türkiye Enerji Politikaları İncelemesi Raporu”na göre, Türkiye’de çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaştırılmasıyla 120 gigavatlık önemli bir potansiyel bulunuyor. Bu yaygınlaşma, elektrik üretiminin daha fazla noktaya dağıtılmasını sağlayarak enerji sisteminin merkezi yapısını azaltacak ve güneş enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payını artıracak.
Bu model, enerji üretiminde sübvansiyonlara bağımlılığı azaltırken, tüketicilerin kendi elektriğini daha uygun maliyetlerle üretmesine olanak tanıyor. Raporda, Türkiye’nin en yüksek çatı tipi güneş enerjisi potansiyeline sahip üç ilinin nüfus yoğunluğuyla öne çıkan İzmir, İstanbul ve Ankara olduğu belirtildi.
Çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaştırılması, yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda enerji güvenliğini de güçlendiriyor. Özellikle deprem gibi doğal afetler sonrasında merkezi enerji sistemlerinde yaşanabilecek kesintilere karşı bu sistemler, elektrik arzının devamlılığını sağlayarak daha dayanıklı ve dağıtık bir enerji yapısına katkıda bulunuyor.
Büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerine kıyasla avantajlar sunan çatı tipi güneş PV sistemlerinin yaygınlaşmasının önünde düzenleyici ve uygulamaya ilişkin engeller bulunuyor. Türkiye, 2019’da aylık mahsuplaşmaya dayalı net ölçüm (net metering) sistemini hayata geçirdi. Bu sistem, konut tipi güneş enerjisi kullanıcılarının ihtiyaç fazlası elektriği tüketici tarifeleri üzerinden satmasına imkan veriyor.
Ancak, çatı tipi güneş enerjisinde kurulum süreçlerinin uzunluğu yatırımların yaygınlaşmasını sınırlıyor. Başvurudan kuruluma kadar birden fazla kurumun onayını gerektiren bu süreçler 27 haftaya kadar uzayabiliyor.
Türkiye, 2035 yılı rüzgar ve güneş enerjisi hedeflerine ulaşmak için çeşitli reformlar ve yatırımlar gerçekleştiriyor. 24 Temmuz 2025’te yapılan yasal düzenlemelerle rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin izin süreçleri yaklaşık 48 aydan 18 aya indirildi.
Başvuru süreçlerinin daha da iyileştirilmesi ve yeni yapılacak binalar ile kamu binalarında çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, Türkiye’nin enerji hedeflerine ve kendi kendine yeterlilik vizyonuna önemli katkılar sağlayacak adımlar olarak görülüyor. Türkiye’de güneş fotovoltaik teknolojisi, lisanssız elektrik üretimi rejiminden en fazla yararlanan kaynak oldu. Bu uygulama, özellikle konut ve tarım sektörlerinde çatı tipi güneş enerjisi kurulumlarının hızlanmasına destek verdi.
Fotovoltaik güneş, 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin lisanssız elektrik üretim kapasitesinin yüzde 97’sini, yaklaşık 23 gigavatını oluşturdu. Bu kapasitenin artırılması için dağıtık enerji altyapısının güçlendirilmesi önem taşıyor. Akıllı sayaçlar, küçük ölçekli ve dağıtık yenilenebilir enerji altyapısının gelişimini destekleyecek.
Hazırlanan yol haritasının temel hedeflerinden biri, elektrik sistemine 35 gigavatlık esnek kaynak kazandırmak. Bu kapasitenin 10 gigavatı depolama sistemleriyle birlikte çatı tipi güneş enerjisi, 10 gigavatı büyük ölçekli enerji depolama, 5 gigavatı şebeke yönetimi ve 10 gigavatı talep tarafı yönetimi olacak. Dağıtık üretimin yaygınlaştırılması, akıllı sayaçların kullanımı ve enerji depolama kapasitesinin artırılmasıyla çatı tipi güneş enerjisinin, Türkiye’nin elektrik sisteminde hem yenilenebilir enerji payının artırılmasında hem de enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesinde daha aktif bir rol üstlenmesi bekleniyor.
