SHGM, İHA sistemleri için yeni talimatı yayımladı. Uçuş yetkisi pilot lisansına bağlandı, kayıt ve izin süreçleri dijitalleşti. Oyuncak İHA’lar muaf.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava aracı (İHA) sistemlerine yönelik güncellenmiş mevzuat çalışmalarını tamamlayarak yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’nı yürürlüğe koydu. Yeni düzenleme, Türkiye’deki 90 binden fazla İHA’yı ve yaklaşık 2 milyon İHA pilotunu ilgilendiriyor.
Talimat, İHA sistemlerinin kayıt, tescil, ithalat, operasyon, pilot yetkilendirme, üretici ve ithalatçı yükümlülükleri ile emniyet ve denetim süreçlerini kapsayan hükümleri tamamen güncelliyor. Bu kapsamda, teknolojik gelişmeler ve uluslararası uygulamalar dikkate alındı.
Yeni talimatın en dikkat çekici yeniliği, uçuş yetkisinin aracın ağırlığından bağımsız olarak pilotun lisans seviyesine bağlanması oldu. P0 (amatör), P1 (ticari) ve P2 (ileri seviye) lisanslarına dayanan bu sistem, Türkiye’de ilk kez uygulanıyor ve uluslararası standartlara uyumlu, daha sade bir yetkilendirme sunuyor.
Uçuş izin süreçleri de kolaylaştırıldı ve hızlandırıldı. Her uçuş için ayrı risk analizi isteme uygulaması kaldırıldı. Kayıt ve izin işlemleri tek bir dijital kanal üzerinden yürütülecek. Harita üzerinde belirlenen yeşil bölgelerde uçuş için ayrıca izin alınması gerekmeyecek. Oyuncak niteliğindeki basit İHA’lar ise lisans ve kayıt yükümlülüğünden muaf tutuldu.
Emniyetten ödün verilmeyen bu esneklik, coğrafi sınırlama (geofence), uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik gerekliliklerin zorunlu hale getirilmesiyle sağlandı. Uzun mesafeli ve otonom uçuşlar için İHA koridorları tanımlandı.
Mevcut belge ve lisans sahiplerinin hakları korunacak. Yeni düzenlemeye uyum için ise 31 Temmuz 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı.
İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) devreye alınacak. Bu dijital platform, Türk hava sahasındaki İHA trafiğini merkezi olarak izleyecek, kayıt altına alacak ve yönetecek. Uçuş bildirimi, izin ve yetkilendirme süreçleri ile kısıtlanmış bölge ve İHA koridoru verileri bu sistem üzerinden yayımlanacak. İHATTYS ve entegrasyon çalışmaları hakkında ihatakip.shgm.gov.tr adresinden bilgi alınabilecek.
