NASA, Swift teleskobunun yörünge kaybı üzerine tarihteki ilk robotik kurtarma operasyonunu başlatıyor. LINK adlı robot, teleskobu kurtarmak için uzaya gönderiliyor.
NASA, 2004 yılında uzaya fırlatılan ve kritik öneme sahip Swift gözlemevinin yörüngesini kaybetmesi üzerine, tarihte ilk kez bir robotik kurtarma operasyonu başlatıyor. Arizona merkezli Katalyst Space Technologies tarafından tasarlanan LINK adlı üç kollu robotik araç, alçalma tehlikesiyle karşı karşıya olan Swift teleskobunu yakalayarak yörüngesini yükseltecek.
Büyük bir otomobil boyutundaki Swift gözlemevi, fırlatıldığı 2004 yılından bu yana süpernovaları ve yüksek enerjili patlamaları inceleyerek evrenin ilk dönemlerine ışık tutuyor. Başlangıçta 600 kilometre yükseklikteki yörüngesinde görev yapan teleskop, artan güneş faaliyetleri nedeniyle atmosferin genişlemesi sonucu sürtünmeye maruz kaldı. Bu durum, teleskobun hızla irtifa kaybetmesine ve yaklaşık 360 kilometreye kadar alçalmasına neden oldu. Bilim insanları, Swift’in benzersiz yapısı nedeniyle yanarak yok olmasını engellemek ve görevine devam etmesini sağlamak için kurtarma operasyonunun şart olduğu konusunda hemfikir.
Kurtarma görevini üstlenen Katalyst Space Technologies, teleskobun geri dönüşü olmayan 300 kilometre sınırına ulaşmadan sekiz ay gibi kısa bir sürede LINK uzay aracını tasarlayıp üretti. Yaklaşık bir buzdolabı boyutundaki LINK, üç robotik kolu, gelişmiş kameraları, yönlendirme sistemleri ve küçük iticileriyle donatıldı. Önümüzdeki haftalarda devreye girecek olan LINK, sürekli irtifa değiştiren ve hareket halindeki Swift teleskobuna yavaş ve hassas bir yaklaşımla kenetlenecek. Swift’in uzayda yakalanmak üzere tasarlanmamış olması, bu sürecin büyük bir dikkatle yürütülmesini gerektiriyor.
Görevin en kritik aşaması, LINK’in üç robotik koluyla Swift teleskobunu başarıyla yakalaması olacak. Kenetlenmenin gerçekleşmesi halinde, LINK itici motorlarını kullanarak teleskobun yörüngesini iki ila üç ay sürecek hassas bir manevrayla yeniden güvenli irtifaya taşıyacak. Bu operasyonla, Swift’in 360 kilometre seviyesinden eski yuvası olan 600 kilometre yüksekliğe çıkarılması hedefleniyor. Başarılı bir kurtarma, gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi daha büyük ve önemli uzay araçları için de benzer kurtarma görevlerinin önünü açacak tarihi bir başarı olarak kayıtlara geçecek.
